Janis Winehouse to kobieta, której nazwisko świat poznał głównie przez pryzmat córki – jednej z najważniejszych wokalistek przełomu XX i XXI wieku. Jednak jej własna historia to coś znacznie więcej niż tylko rola matki gwiazdy. Farmaceutka z wykształcenia, autorka książki, działaczka społeczna i osoba żyjąca z poważną chorobą przewlekłą – Janis przez lata budowała życie dalekie od blasku reflektorów, a mimo to los postawił ją w samym centrum jednej z najbardziej rozpoznawalnych historii muzycznych ostatnich dekad. To, jak sobie z tym poradziła, mówi o niej więcej niż jakikolwiek nagłówek.
Janis Winehouse – pochodzenie i młodość
Janis Winehouse urodziła się w Nowym Jorku, choć dorastała głównie w Londynie. Jej rodzinne korzenie sięgają żydowskiej społeczności wschodniej części brytyjskiej stolicy. Janis urodziła się jako Janis Seaton – jej ojciec zmienił nazwisko ze Steinberg na skutek antysemityzmu, którego doświadczył podczas służby wojskowej. Rodziny obojga jej rodziców, po emigracji ze wschodniej Europy, zamieszkały w żydowskiej dzielnicy londyńskiego East Endu.
Londyn stał się jej prawdziwym domem. To tu się kształciła, zakładała rodzinę i budowała zawodową tożsamość. Po ślubie Janis i Mitchell przenieśli się do Southgate w północnym Londynie – dzielnicy, do której przenosili się Żydzi w miarę jak stawali się bardziej zasymilowani i zamożni. Środowisko, w którym Janis dorastała i w którym wychowywała dzieci, było głęboko zakorzenione zarówno w kulturze żydowskiej, jak i w typowo londyńskim stylu życia klasy średniej.
Wykształcenie i kariera zawodowa
Janis Winehouse należy do tych osób, które nie zatrzymują się w pół drogi. Urodzona w Nowym Jorku, wychowana w Londynie, zdobyła dwa stopnie naukowe – dyplom Open University w zakresie nauk przyrodniczych, a następnie licencjat z farmacji na Uniwersytecie Londyńskim. Co istotne, oba te kierunki ukończyła już w trakcie wychowywania dzieci – co samo w sobie świadczy o jej determinacji i konsekwencji.
Janis Winehouse-Collins pracowała jako farmaceutka. Przez lata łączyła pracę zawodową z obowiązkami rodzinnymi. Kariera zawodowa dobiegła końca nie z wyboru, lecz z konieczności – w 2003 roku u Janis zdiagnozowano stwardnienie rozsiane, co zmusiło ją do przejścia na wcześniejszą emeryturę w 2009 roku.
Małżeństwo z Mitchem Winehouse’em i rozstanie
Janis i Mitchell Winehouse przez lata tworzyli rodzinę w północnym Londynie. Mają syna Alexa urodzonego w 1979 roku oraz córkę Amy, która przyszła na świat 14 września 1983 roku. Życie rodzinne w ich domu w północnym Londynie wypełnione było muzyką, śmiechem i wzajemnym wsparciem. Janis była znana jako troskliwa matka, która zachęcała dzieci do podążania za swoimi pasjami, jednocześnie dbając o zakorzenienie w wartościach rodzinnych.
Rodzice Amy rozstali się, gdy miała ona dziewięć lat. Dziewczynka zamieszkała z matką Janis, a weekendy spędzała u ojca i jego partnerki w Essex. Pomimo rozstania oboje rodzice pozostali zaangażowani w życie dzieci. Po zakończeniu małżeństwa Janis skupiła się na wychowaniu dzieci i dalszej karierze zawodowej.
Nowy związek – Richard Collins
Po rozstaniu z Mitchem Janis wyszła za mąż za Richarda Collinsa w 2011 roku. W Richardzie znalazła towarzysza, który przyniósł jej spokój i stabilność. Janis mieszka w północnym Londynie razem z mężem Richardem. Ich związek pozostaje daleki od medialnych szumów – Janis konsekwentnie strzeże prywatności swojego życia osobistego, choć Richard pojawił się publicznie u jej boku choćby przy okazji wywiadów telewizyjnych po śmierci Amy.
Janis Winehouse – choroba: stwardnienie rozsiane
W 2003 roku Janis Winehouse otrzymała diagnozę stwardnienia rozsianego (SM) i w 2009 roku zmuszona była przejść na wcześniejszą emeryturę. Stwardnienie rozsiane to przewlekła choroba autoimmunologiczna atakująca ośrodkowy układ nerwowy, która z czasem może znacząco ograniczać sprawność fizyczną. Janis musiała zmierzyć się z tą diagnozą w tym samym czasie, gdy jej córka Amy przeżywała zarówno największe sukcesy, jak i najtrudniejsze chwile swojego krótkiego życia.
Choroba nie złamała jednak Janis – wręcz przeciwnie, stała się jednym z motorów jej działalności społecznej. Dziś Janis poświęca swój czas na zbieranie funduszy na rzecz The Amy Winehouse Foundation oraz organizacji MS Society. Zaangażowanie w obie te inicjatywy to wyraz zarówno miłości do córki, jak i osobistego doświadczenia z chorobą, która dotknęła ją bezpośrednio.
Janis Winehouse a muzyczna droga Amy
Wpływ Janis na artystyczne kształtowanie się Amy Winehouse jest trudny do przecenienia. To właśnie Janis zapoznała młodą Amy z muzyką Carole King i Jamesa Taylora, a przez całą karierę córki była jej podporą. W domu, w którym dorastała Amy, muzyka była obecna na co dzień – i to właśnie matka po raz pierwszy otworzyła przed nią drzwi do tego świata.
Amy Winehouse sprzedała miliony płyt na całym świecie i zdobyła pięć nagród Grammy w jednym wieczorze w 2008 roku – rekord dla brytyjskiej artystki. Jej matka, Janis, towarzyszyła jej w tej podróży od pierwszych nut do ostatnich chwil.
Janis była obecna podczas ceremonii Grammy w 2008 roku, kiedy Amy – ze względu na problemy wizowe – odbierała nagrody z Londynu przez łącze satelitarne. Amy Winehouse uściskała matkę Janis, odbierając nagrodę Grammy za Nagranie Roku z Londynu w 2008 roku. Ten moment, uchwycony przez kamery, stał się jednym z bardziej wzruszających obrazów tamtego wieczoru.
Śmierć Amy i jej wpływ na Janis
Amy Winehouse zmarła 23 lipca 2011 roku w wieku 27 lat. Dochodzenie potwierdziło, że przyczyną śmierci było przypadkowe zatrucie alkoholem. Dla Janis była to strata, której nie da się opisać żadnymi słowami. Janis musiała zidentyfikować ciało córki dwa dni po jej śmierci – i od tamtej pory każdego dnia przeżywa żałobę.
W 2021 roku, z okazji dziesiątej rocznicy śmierci Amy, powstał dokument Reclaiming Amy. Janis, która nigdy wcześniej nie mówiła tak szczegółowo o córce, zabrała w nim głos, chcąc odzyskać dziedzictwo Amy i przedstawić ją jako złożoną, silną i niezwykłą kobietę – dając tym samym inną wersję historii wokalistki, niż ta najczęściej opowiadana.
Książka „Loving Amy” – historia opowiedziana przez matkę
Janis Winehouse napisała szczerą i osobistą książkę zatytułowaną Loving Amy. To memoir, w którym Janis opisuje życie córki z perspektywy matki – kogoś, kto znał Amy lepiej niż ktokolwiek inny. Książka nie jest próbą korekty wizerunku ani odpowiedzią na plotki krążące w mediach. To po prostu historia miłości – trudnej, bolesnej, ale bezwarunkowej.
Dochody ze sprzedaży książki trafiają do The Amy Winehouse Foundation, która została założona przez Janis i działa na rzecz zniechęcania młodych ludzi do sięgania po narkotyki. Ten gest mówi wiele o tym, jak Janis podchodzi do straty – nie zamknęła się w żałobie, lecz przekuła ból w działanie na rzecz innych.
Działalność społeczna i zaangażowanie w fundację
The Amy Winehouse Foundation to organizacja, która powstała po śmierci Amy jako odpowiedź na tragedię, ale też jako wyraz woli rodziców, by jej pamięć służyła czemuś konkretnemu. Janis Winehouse stała się czymś więcej niż tylko matką celebrytki. Jej zaangażowanie w działalność na rzecz MS Society, pisarstwo oraz oddanie rodzinie i społeczności sprawiły, że jest postrzegana jako inspiracja dla wielu ludzi w całej Wielkiej Brytanii.
Janis angażuje się w zbieranie funduszy, uczestniczy w publicznych wydarzeniach związanych z fundacją i regularnie pojawia się przy okazji inicjatyw upamiętniających Amy. Mitch i Janis Winehouse pozowali wspólnie przy pomniku Amy Winehouse, odsłoniętym na Stables Market w Camden w Londynie w 2014 roku. Pomimo rozstania sprzed lat, oboje rodzice potrafią stanąć ramię w ramię, gdy chodzi o uczczenie pamięci córki.
Janis Winehouse dziś
Janis Winehouse-Collins prowadzi życie z dala od medialnego zgiełku, choć nie stroni od publicznych wystąpień, gdy ma ku temu powód. Mieszka w północnym Londynie razem z mężem Richardem. Pomimo choroby, straty córki i wszystkich wyzwań, które przyniosły ostatnie dekady, pozostaje aktywna – zarówno w działalności charytatywnej, jak i w pielęgnowaniu pamięci o Amy.
Mitch i Janis Winehouse pojawili się razem publicznie na światowej premierze biograficznego filmu Back to Black w Londynie. Film, opowiadający o życiu Amy, był kolejną okazją, przy której oboje rodzice przypomnieli światu, że historia ich córki to nie tylko muzyka i tragedia – to przede wszystkim historia człowieka, którego kochali.
Janis Winehouse to kobieta, która wychowała ikonę, straciła córkę i mimo to nie przestała działać. Jej historia nie kończy się na Amy – zaczyna się od niej na nowo.
—